quantumcomputer.original

Christopher Savoie, người sáng lập và giám đốc điều hành của một công ty Start-up có tên gọi Zapata, tuyển dụng ba nhà khoa học có chuyên môn trong năm nay cho ngành công nghệ ngày càng quan trọng mang tên máy tính lượng tử. Họ đã đồng ý.

Một vài tháng sau, Cambridge, Mass…, Công ty vẫn tiếp tục chờ Bộ ngoại giao phê duyệt Visa cho các nhà chuyên môn. Ba người này đều là người ngoại quốc, đến từ Châu Âu và Châu Á.

Cho dù sự chậm trễ là kết quả của chính sách nhập cư khó khăn hay là thói quan liêu, tình trạng khó khăn của ông Savoie là điển hình cho mối quan tâm ngày càng tăng giữa các doanh nghiệp và trường đại học Mỹ: Nếu cảnh sát và chính quyền không thay đổi, họ sẽ gặp khó khăn trong việc chiêu mộ nhân tài để xây dựng ngành máy tính lượng tử, ngành khoa học có thể khiến máy tính ngày nay trông giống như đồ chơi .

Đây là một câu chuyện đang được kể nhiều lần trong ngành công nghiệp công nghệ tại Hoa kỳ. Khi các công ty thúc đẩy các ngành công nghệ mới, họ đang khó khăn hơn để tìm kiếm chất lượng các kỹ sư và các nhà nghiên cứu. Họ cũng phải đối mặt những quy tắc nhập cư phức tạp cho chuyên gia công nghệ sinh ra tại nước ngoài và cạnh tranh với các trung tâm công nghệ như Montreal, London, Paris và Bắc Kinh.

Cạnh tranh quốc tế là một vấn đề đặc biệt gai góc trong máy tính lượng tử vì một trong các cỗ máy– theo lý thuyết – có thể bẻ mã khóa bảo vệ thông tin mật bên trong chính phủ và kinh doanh trên toàn thế giới. Nếu máy tính lượng tử có thể được xây dựng, nó sẽ mạnh hơn theo cấp số nhân so với siêu máy tính ngày nay.

Vào tháng trước, văn phòng Khoa Học và Chính sách Công Nghệ nhà trắng đã mời các chuyên gia từ chính phủ, công nghiệp và học viện tới Washington cho một cuộc họp chính sách kéo dài dành riêng cho công nghệ lượng tử. Một số người tham dự bao gồm cả ông Savoie, bày tỏ lo ngại rằng chính sách nhập cư của chính quyền Trump có thể gây ảnh hưởng đến nghiên cứu lượng tử trong các học viện và tập đoàn.

“Mối quan ngại đó là : “ Có phải chúng ta vẫn là điểm đến tốt nhất và sáng nhất trong khoa học, kỹ thuật và công nghê không ?” Roger Falcone cho hay, một giáo sư vật lý Đại học California, Berkeley, người đã dự cuộc họp tại Washington” .

Vấn đề lớn hơn khi không có nhiều người hiểu công nghệ. Đây là một loại trí tuệ nhân tạo được gọi là học sâu, ví dụ, ít hơn 25,000 người, theo một số ước tính, có thể được coi là chuyên gia chính thống.

qubits_1280

Thị trường lao động trong điện toán lượng tử thậm chí còn nhỏ hơn. Theo một số tài khoản, ít hơn một nghìn người trên thế giới có thể tuyên bố đang thực hiện nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực này.

Số lượng sinh viên quốc tế đăng ký chương trình tiến sĩ vật lý tại Hoa kỳ rơi vào khoảng trung bình 12% vào năm nay, theo nghiên cứu từ Hiệp hội Vật lý Hoa Kỳ. Các trường đại học trên bờ biển đã duy trì số lượng này , nghiên cứu còn cho biết, nhưng sự sụt giảm là đáng chú ý ở giữa đất nước.

Trong nhiều thập kỷ, máy tính lượng tử hoàn toàn chỉ là thử nghiệm. Khi nó được đề xuất lần đầu tiên vào đầu những năm 1980,  mục đích là để xây dựng một hệ thống dựa trên các nguyên lý dường như là 1 điều kỳ diệu của cơ học lượng tử. Qua một vài năm trước, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng họ có thể dựng lên những các máy này nếu chỉ trong quy mô nhỏ.

Với các máy tính truyền thống, bóng bán dẫn lưu trữ bitcoin, và mỗi bit là 1 hoặc 0. Những lát cơ bản của dữ liệu cho máy tính biết làm những gì cần phải làm.

Khi một vài loại vật chất cực kỳ nhỏ hoặc cực kỳ lạnh, chúng hành xử khác nhau. Đó chính là điểm khác biệt cho phép 1 bit lượng tử hoặc qubit tới cửa hàng kết hợp 1 hoặc 0. Hai qubit có thể nắm giữ 4 giá trị trong một lần. Khi số lượng qubit phát triển, một máy tính lượng tử có thể trở nên mạnh hơn theo cấp số nhân.

Các nhà khoa học xây dựng những hệ thống chuyên môn này trong vật lý của những vật chất cực kỳ nhỏ hoặc lạnh không giống với vật lý mà chúng ta trải nghiệm hàng ngày.

“Không có nhiều người biết cách vận hành của nó là như thế nào: Steven Girvin, một giáo sư  vật lý Đại học Yale cho biết. “Những cỗ máy này được các Tiến sĩ Vật lý chế tạo gần như bằng tay”.

Trong vài năm qua, những nước có công ty công nghệ lớn nhất cùng với số lượng các doanh nghiệp start-up ngày càng tăng đã bắt đầu xây dựng những cỗ máy lượng tử cho các khách hàng thương mại. Họ tin rằng một máy tính lượng tử có thể vượt qua những gì máy tính có thể làm bây giờ chỉ là vài năm nữa thôi.

Vì những cỗ máy này có thể phá vỡ mã hóa ngày nay, số khác thì lại tin rằng có một vài lý do để cẩn thận khi số lượng lớn người nước ngoài chuyển tới lĩnh vực này và tìm cách dể xây dựng một thị trường lao động lớn hơn chủ yếu là các tài năng sinh ra ở Mỹ có thể xử lý các bước nhảy vọt nhạy cảm.

“ Chúng tôi cần được nhận thức” về tiềm năng học thuật và gián điệp công nghiệp, Paul Scharre, một thành viên cao cấp tại Trung tâm An ninh Mỹ mới, một cỗ xe tăng suy nghĩ của Washington. Câu trả lời không phải là ngăn chặn dòng người từ nước ngoài, mà là tìm cách bảo vệ tài sản trí tuệ tốt hơn.

Khi những tên khổng lồ về công nghệ Mỹ như Google, IBM, Intel và Microsoft tăng tốc các nỗ lực điện toán lượng tử của họ, công việc này cũng đang tăng tốc ở Trung Quốc và châu Âu. Chính phủ Trung Quốc đang làm việc trên một phòng thí nghiệm quốc gia trị giá 10 tỷ đô la để nghiên cứu lượng tử tại Heifei, dự kiến mở cửa vào năm 2020, và gã khổng lồ thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba đang xây dựng một phòng thí nghiệm của riêng mình. Năm 2016, Liên minh châu Âu đã đầu tư 1 tỷ euro - tương đương 1,2 tỷ đô la - vào điện toán lượng tử.

Những nỗ lực đó có thể chạy đua với tiến bộ trong quá khứ của Hoa Kỳ và có thể đe dọa an ninh quốc gia? Nếu bạn đang nói về một máy tính lượng tử ở Nga hoặc Trung Quốc hoặc bất cứ nơi nào khác, bạn đang nói về một công nghệ vũ khí hóa, ông Arthur Herman một thành viên cao cấp tại Viện Hudson, một nhóm chuyên gia tư duy ở Washington cho biết

Tin tốt là cho đến nay không ai cho khả năng xây dựng một máy tính lương tự khả thi về mặt thương mại, vì vậy đây là thời gian để sửa chữa những vấn đề về tài năng. Người tạo ra luật và văn phòng chính phủ đang khám phá các chiến lược để giúp đảm bảo rằng nhóm tài năng sẵn có phát triển.

Jacob Taylor, một nhà nghiên cứu lượng tử kỳ cựu, người giám sát chiến lược lượng tử tại Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ, đã bác bỏ những lo ngại rằng các quốc gia khác có thể đánh bại Hoa Kỳ để tính toán lượng tử. “Chúng tôi đã trở thành người dẫn đầu trong thế giới này trong một thời gian dài”, ông nói.

Trong nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, nhiều người lo ngại rằng có quá nhiều tài năng đang chuyển từ học viện sang ngành công nghiệp, bị thu hút bởi mức lương cao, tiền thưởng và các lựa chọn cổ phiếu. Trong lĩnh vực lượng tử, các nhà hoạch định chính sách như Tiến sĩ Taylor hy vọng sẽ giải quyết vấn đề này bằng cách tài trợ cho các dự án tại các phòng thí nghiệm của trường đại học và chính phủ.

Quốc hội đang xem xét một chính sách sẽ phân bổ 1,275 tỷ đô la cho nghiên cứu lượng tử từ năm 2019 đến 2023. Chính sách, Sáng Kiến Hoạt Động Lượng tử Quốc gia, đã thông qua Hạ viện và đang chờ một cuộc bỏ phiếu đầy đủ tại Thượng viện.

Brian DeMarco, giáo sư vật lý tại Đại học Illinois, chuyên về điện toán lượng tử và đã làm việc với các tổ chức chính phủ về công nghệ. Tôi có thể thấy mọi thứ không hoạt động, nơi mà sự cân bằng không tốt, và nó làm hỏng khả năng cạnh tranh của chúng tôi

Người dịch: Phạm Mai Linh

Nguồn: nytimes