{"id":23189,"date":"2016-04-22T07:00:38","date_gmt":"2016-04-22T00:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/?p=23189"},"modified":"2016-04-26T12:31:36","modified_gmt":"2016-04-26T05:31:36","slug":"harvard-u-nhung-con-zombie-xuat-chung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/harvard-u-nhung-con-zombie-xuat-chung\/","title":{"rendered":"Harvard \u01b0? Nh\u1eefng con \u201cZombie\u201d xu\u1ea5t ch\u00fang"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_23191\" aria-describedby=\"caption-attachment-23191\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/148954263-humans-we-bring-the-symmetry-to-the-world-we-take-it-away.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-23191\" src=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/148954263-humans-we-bring-the-symmetry-to-the-world-we-take-it-away.jpg\" alt=\"(SP) Harvard \u01b0? Nh\u1eefng con \u201cZombie\u201d xu\u1ea5t ch\u00fang\" width=\"700\" height=\"393\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/148954263-humans-we-bring-the-symmetry-to-the-world-we-take-it-away.jpg 1000w, https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/148954263-humans-we-bring-the-symmetry-to-the-world-we-take-it-away-452x254.jpg 452w, https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/148954263-humans-we-bring-the-symmetry-to-the-world-we-take-it-away-300x169.jpg 300w, https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/148954263-humans-we-bring-the-symmetry-to-the-world-we-take-it-away-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23191\" class=\"wp-caption-text\">(SP) Harvard \u01b0? Nh\u1eefng con \u201cZombie\u201d xu\u1ea5t ch\u00fang<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n v\u00e0o Harvard! Nh\u1eefng ng\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp h\u00e2n hoan khi 1 h\u1ecdc sinh tr\u01b0\u1eddng Ams \u0111\u01b0\u1ee3c Harvard cho h\u1ecdc b\u1ed5ng t\u1edbi 7 t\u1ef7 \u0111\u1ed3ng.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tr\u00e1i v\u1edbi ni\u1ec1m hoan h\u1ec9 t\u1ed9t \u0111\u1ed9 khi m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 ba c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdt v\u00e0o th\u00e1p ng\u00e0 Harvard, William Deresiewicz, t\u1eebng l\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 Anh V\u0103n 10 n\u0103m tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh ti\u1ebfng Yale, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng xa l\u1ea1 g\u00ec v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa v\u00e0 \u201cnh\u1eefng con c\u1eebu xu\u1ea5t s\u1eafc\u201d (Excellent Sheep), \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i cho ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn c\u1eadn c\u1ea3nh v\u1ec1 \u201ccu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua \u0111i\u00ean r\u1ed3\u201d \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng Top v\u00e0 nh\u1eefng suy t\u01b0 c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u201cm\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00fang ngh\u0129a\u201d trong b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c Read Station chuy\u1ec3n ng\u1eef n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Nh\u1eefng ph\u00e1o \u0111\u00e0i h\u1ecdc thu\u1eadt n\u00e0y tuy\u1ec3n sinh m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ed hi\u1ec3m ra sao? S\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a nh\u1eefng \u201ch\u1ed3 s\u01a1 xu\u1ea5t ch\u00fang\u201d nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t th\u1ebf n\u00e0o? (B\u1eadt m\u00ed, n\u1ebfu b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u00f3 5 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i kh\u00f3a tr\u00ean CV ho\u1eb7c \u0111i\u1ec3m t\u1ed5ng k\u1ebft 8.5\/10 th\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb lo\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ea1n l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn.)<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">V\u00e0 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta v\u1eabn ngh\u0129 v\u1ec1 nh\u1eefng sinh vi\u00ean gi\u1ecfi giang v\u00e0 h\u00e3nh ti\u1ebfn n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 m\u00f4 t\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng nhu\u1ed1m m\u00e0u bi th\u1ea3m nh\u01b0 m\u1ecdi h\u1ecdc sinh b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00e1c: h\u1ecdc xong c\u0169ng ch\u1ea3 bi\u1ebft \u201cti\u1ebfng g\u1ecdi\u201d \u0111\u1eddi m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00e2u.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111i k\u00e8m v\u1edbi b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, Excellent Sheep: The Miseducation of the American Elite and the Way to a Meaningful Life, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. T\u1eeb khi ra m\u1eaft n\u0103m 2015, cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u01b0a, l\u00e0m gi\u00f3 t\u1eeb c\u00e1c v\u0103n ph\u00f2ng hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e0m gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u0103n tr\u1edf v\u1edbi s\u1ef1 chuy\u1ec3n m\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc trong th\u1ebf k\u1ec9 21, \u0111\u1ebfn ch\u00ednh c\u00e1c h\u1ecdc sinh sinh vi\u00ean &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u1ea3i qua cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hi v\u1ecdng, v\u1edbi vi\u1ec7c d\u1ecbch b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, d\u1ef1 \u00e1n s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n v\u00e0 b\u1ed1 m\u1eb9 c\u1ee7a b\u1ea1n c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1c nh\u00ecn ph\u1ea3n bi\u1ec7n, b\u1edbt \u1ea3o t\u01b0\u1edfng h\u01a1n v\u1ec1 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa \u1edf M\u1ef9 &#8211; n\u01a1i c\u00e1c h\u1ecdc sinh v\u00e0 ph\u1ee5 huynh gi\u00e0u c\u00f3 Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay \u0111ang t\u00ecm m\u1ecdi gi\u00e1 \u0111\u1ec3 lao \u0111\u1ea7u v\u00e0o.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a WILLIAM DERESIEWICZ, tr\u00ean t\u1edd News Republic <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0110\u1eebng g\u1eedi con b\u1ea1n \u0111\u1ebfn Ivy League: C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111ang bi\u1ebfn con c\u00e1i ch\u00fang ta th\u00e0nh zombie.<br \/>\nV\u1eabn nh\u1edb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 2008, t\u00f4i d\u00e0nh th\u1eddi gian ph\u1ea7n l\u1edbn trong ng\u00e0y cho m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u1ea1i u\u1ef7 ban tuy\u1ec3n sinh \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale. Ch\u00fang t\u00f4i l\u00fac \u0111\u00f3, g\u1ed3m ba c\u00e1n b\u1ed9 tuy\u1ec3n sinh, m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean ban ch\u1ee7 nghi\u1ec7m, v\u00e0 t\u00f4i &#8211; \u0111\u1ea1i di\u1ec7n khoa, \u0111ang x\u00e9t duy\u1ec7t h\u1ed3 s\u01a1 t\u1eeb khu v\u1ef1c ph\u00eda \u0111\u00f4ng bang Pennsylvania. C\u00e1c th\u00ed sinh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m t\u1eeb 1 \u0111\u1ebfn 4 d\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t chu\u1ed7i c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u v\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 &#8211; \u0111i\u1ec3m b\u00e0i thi chu\u1ea9n ho\u00e1 SAT, \u0111i\u1ec3m trung b\u00ecnh n\u0103m (GPA), x\u1ebfp h\u1ea1ng l\u1edbp h\u1ecdc (class rank), m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m s\u1ed1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u01b0 gi\u1edbi thi\u1ec7u (letter of recommendations), v\u00e0i m\u1eadt m\u00e3 ch\u00fa th\u00edch cho nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 con \u00f4ng ch\u00e1u cha (legacies), hay m\u1ed9t h\u1ecdc sinh c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n\/ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c bi\u1ec7t (diversity cases).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Nh\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m 1 l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn, \u0111i\u1ec3m 3 v\u00e0 4 th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t &#8211; ch\u1eb3ng h\u1ea1n m\u1ed9t v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean c\u1ea5p qu\u1ed1c gia, ho\u1eb7c m\u1ed9t \u201cDevA\u201d (th\u00ed sinh thu\u1ed9c lo\u1ea1i \u01b0u ti\u00ean nh\u1ea5t trong h\u1ea1ng m\u1ee5c \u201cph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u01b0\u1eddng\u201d (development case) &#8211; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 con c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 t\u00e0i tr\u1ee3 r\u1ea5t gi\u00e0u c\u00f3). Nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn ai gi\u1eefa nh\u1eefng h\u1ecdc sinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m 2. Nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00f4 l\u1edbn \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ed3 \u0103n v\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t quanh ph\u00f2ng \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cho ban tuy\u1ec3n sinh c\u1ea3 ng\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tr\u1ee3 l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, m\u1ed9t ch\u00e0ng trai tr\u1ebb kho\u1ea3ng ch\u1eebng 30 tu\u1ed5i, \u0111\u1ecdc v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 t\u1eebng th\u00ed sinh b\u1eb1ng nh\u1eefng thu\u1eadt ng\u1eef c\u1ee7a ph\u00f2ng tuy\u1ec3n sinh m\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng l\u1eafm t\u00f4i m\u1edbi theo k\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c. \u201cB\u1ed9 khung ngon\u201d (Good rig): b\u1ea3ng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb9p h\u1ee9a h\u1eb9n m\u1ed9t h\u1ecdc sinh th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecdc v\u1ea5n. \u201cEd level 1\u201d: cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u1ed5 th\u00f4ng &#8211; &#8220;ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u00e2y&#8221;. \u201cMUSD\u201d: m\u1ed9t nh\u1ea1c c\u00f4ng tri\u1ec3n v\u1ecdng. Nh\u1eefng c\u00f4 c\u1eadu n\u00e0o m\u00e0 c\u00f3 t\u1eeb n\u0103m \u0111\u1ebfn s\u00e1u th\u00e0nh t\u00edch ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i kho\u00e1 &#8211; nh\u1eefng \u201ck\u1ebb khoe khoang\u201d (the &#8220;brag&#8221;) &#8211; th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i r\u1ed3i, v\u00ec n\u0103m, s\u00e1u v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7. Ch\u00fang t\u00f4i l\u1eafng nghe, \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi, b\u00ecnh lu\u1eadn v\u00e0i th\u1ee9, r\u1ed3i bi\u1ec3u quy\u1ebft ch\u1ecdn hay kh\u00f4ng ch\u1ecdn.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">V\u1edbi r\u1ea5t r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00ed sinh t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn, ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng t\u00ecm nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u01a1n, \u201cPQs\u201d (personal qualities) &#8211; ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u00e1 nh\u00e2n &#8211; th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nh\u1eefng b\u00e0i lu\u1eadn v\u00e0 th\u01b0 gi\u1edbi thi\u1ec7u. Nh\u1eefng th\u00ed sinh m\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c con s\u1ed1 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i: \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d, \u201ckh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u00f3m\u201d, \u201ctr\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb n\u1eeda v\u1eddi\u201d. M\u1ed9t thanh ni\u00ean kh\u00e1c c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u00e0nh t\u00edch ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i kho\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn ph\u00e1t r\u1ed3 v\u00e0 n\u1ed9p t\u1edbi 9 l\u00e1 th\u01b0 gi\u1edbi thi\u1ec7u th\u01b0\u1eddng s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 \u201cqu\u00e1 d\u1eef d\u1ed9i\u201d. M\u1eb7t kh\u00e1c, l\u00fd l\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c con s\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 th\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 r\u1eb1ng nh\u1eefng th\u00ed sinh th\u00e0nh c\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c \u201cgi\u1ecfi to\u00e0n di\u1ec7n\u201d (well-rounded) ho\u1eb7c \u201csi\u00eau d\u1ecb\u201d (pointy) &#8211; n\u1ed5i b\u1eadt v\u00e0 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd ch\u1ec9 \u1edf m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c &#8211; nh\u01b0ng n\u1ebfu gi\u1ecfi theo ki\u1ec3u d\u1ecb, ch\u00fang ph\u1ea3i th\u1ef1c s\u1ef1 r\u1ea5t d\u1ecb: m\u1ed9t nh\u00e0 so\u1ea1n nh\u1ea1c c\u00f3 \u0111\u0129a ghi \u00e2m g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng cho c\u1ea3 h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc chi\u1ebfn th\u1eafng trong m\u1ed9t cu\u1ed9c thi c\u1ea5p qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u201cSi\u00eau nh\u00e2n\u201d, James Atlas g\u1ecdi t\u00ean ch\u00fang &#8211; l\u00e0 h\u00ecnh m\u1eabu nh\u1eefng h\u1ecdc sinh c\u1ef1c k\u1ef3 th\u00e0nh \u0111\u1ea1t v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa hi\u1ec7n nay. Hai b\u1eb1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, m\u1ed9t m\u00f4n th\u1ec3 thao, m\u1ed9t nh\u1ea1c c\u1ee5, v\u00e0i ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb thi\u1ec7n \u1edf ng\u00f3c ng\u00e1ch xa x\u00f4i n\u00e0o \u0111\u00f3 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, m\u1ed9t v\u00e0i s\u1edf th\u00edch c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e9m v\u00e0o cho c\u00e2n b\u1eb1ng v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n: Ch\u00fang \u0111\u00e3 tinh th\u00f4ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ef1 tin \u0111\u1ebfn b\u00ecnh t\u0129nh khi\u1ebfn b\u1ea1n b\u00e8 c\u00f9ng trang l\u1ee9a v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i k\u00ednh s\u1ee3. M\u1ed9t gi\u00e1o vi\u00ean \u1edf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u t\u1eebng y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c sinh vi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng 30 c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a Alexander Pope &#8211; m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 18 . G\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ee9a n\u00e0o c\u0169ng nh\u1edb ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eebng d\u00f2ng. \u0110\u00f3 qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u, c\u00f4 t\u00e2m s\u1ef1, c\u1ee9 nh\u01b0 l\u00e0 quan s\u00e1t b\u1ea7y ng\u1ef1a n\u1ed1i \u0111u\u1ed1i nhau ch\u1ea1y v\u00f2ng tr\u00f2n v\u1eady.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Nh\u1ee9ng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u00e1ng ghen t\u1ecb n\u00e0y qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb th\u1eafng cu\u1ed9c trong cu\u1ed9c \u0111ua m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 v\u1ebd ra cho ch\u00fang t\u1eeb th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u. Song, qua nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 quan s\u00e1t \u1edf c\u00e1c h\u1ecdc sinh c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u1eafng nghe h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb vi\u1ebft th\u01b0 v\u00e0 tr\u00f2 chuy\u1ec7n c\u00f9ng t\u00f4i nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ef1 th\u1ef1c ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c xa. H\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c tinh hoa c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 thi\u1ebft k\u1ebf ra nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb th\u00f4ng minh, t\u00e0i n\u0103ng, v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c, \u0111\u00fang, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111\u1ea7y lo \u00e2u, s\u1ee3 h\u00e3i, l\u1ea1c l\u00f5ng, v\u00f4 \u0111\u1ecbnh, v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f2 m\u00f2 tri th\u1ee9c \u00edt \u1ecfi, nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u00e0 \u0111am m\u00ea b\u1ecb ki\u1ec1m ch\u1ebf: m\u1eafc k\u1eb9t trong c\u00e1i bong b\u00f3ng c\u1ee7a \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n, ngoan ngo\u00e3n \u0111i theo m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, xu\u1ea5t s\u1eafc trong nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang l\u00e0m nh\u01b0ng ch\u1eb3ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao l\u1ea1i l\u00e0m n\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Khi t\u00f4i n\u00f3i v\u1ec1 <strong>n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c tinh hoa<\/strong>, t\u00f4i \u0111ang n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1 nh\u01b0 <strong>Harvard, Stanford, Williams hay c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u1ec9 l\u1ec7 ch\u1ecdi gay g\u1eaft kh\u00e1c<\/strong>, nh\u01b0ng t\u00f4i c\u0169ng \u0111ang n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111ang g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o n\u00ean n\u00f3 &#8211; c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc t\u01b0 v\u00e0 c\u00f4ng; th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u1edbn c\u1ee7a c\u00e1c gia s\u01b0 v\u00e0 d\u1ecbch v\u1ee5 t\u01b0 v\u1ea5n gi\u00e1o d\u1ee5c, c\u00e1c kho\u00e1 h\u1ecdc chu\u1ea9n b\u1ecb cho k\u1ef3 thi chu\u1ea9n ho\u00e1; th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 ngay ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ec7 th\u1ed1ng tuy\u1ec3n sinh &#8211; th\u1ee9 d\u1eadm ch\u00e2n h\u0103m do\u1ea1 nh\u01b0 m\u1ed9t con r\u1ed3ng d\u1eef t\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh; nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc cao h\u1ecdc v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i vi\u1ec7c l\u00e0m t\u1ea1i c\u00e1c c\u00f4ng ty t\u00ean tu\u1ed5i sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p; cha m\u1eb9 v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u1edf t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng-trung l\u01b0u &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y con m\u00ecnh v\u00e0o h\u1ecdng c\u1ee7a c\u1ed7 m\u00e1y n\u00e0y. N\u00f3i ng\u1eafn g\u1ecdn l\u00e0, to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c tinh hoa c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u00f4i, kh\u00f4ng ai kh\u00e1c, ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ee9a tr\u1ebb ng\u00e0y nay, t\u00f4i b\u01b0\u1edbc v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u1edd \u0111\u1edd nh\u01b0 m\u1ed9t k\u1ebb m\u1ed9ng du. Ch\u1ecdn n\u01a1i n\u00e0o danh gi\u00e1 nh\u1ea5t nh\u1eadn b\u1ea1n v\u00e0o; sau \u0111\u00f3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ee3i ch\u1edd ch\u00fang ta s\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb, c\u1ee7a c\u1ea3i, v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng. C\u00f2n nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o m\u1edbi th\u1ee9c s\u1ef1 l\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 t\u1ea1i sao b\u1ea1n c\u1ea7n n\u00f3 &#8211; t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m hay nh\u1eafc \u0111\u1ebfn. Ch\u1ec9 t\u1eadn sau 24 n\u0103m d\u00e0nh th\u1eddi gian \u1edf Ivy League &#8211; h\u1ecdc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 l\u1ea5y b\u1eb1ng ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf Columbia, m\u01b0\u1eddi n\u0103m gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i Yale &#8211; t\u00f4i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 ch\u00fang tho\u00e1t kh\u1ecfi n\u00f3, n\u00f3 \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 l\u00e0m sao ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7t ph\u00e1 n\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb t\u1eeb m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00e1c vi\u1ebft cho t\u00f4i th\u1ebf n\u00e0y v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n trai c\u1ee7a c\u00f4 h\u1ecdc \u1edf Yale:<br \/>\n\u201cTr\u01b0\u1edbc khi v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, anh \u1ea5y d\u00e0nh ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 s\u00e1ng t\u00e1c truy\u1ec7n ng\u1eafn. Ba n\u0103m sau, anh \u1ea5y tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5t an \u0111\u1ebfn \u0111au kh\u1ed5, lo l\u1eafng v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 c\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng t\u00f4i ch\u1eb3ng bao gi\u1edd \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ed7i h\u1ed5 th\u1eb9n khi ph\u1ea3i \u0103n tr\u01b0a m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng r\u00f5 anh \u1ea5y \u0111\u00e3 \u201cnetworking\u201d \u0111\u1ee7 ch\u01b0a. Kh\u00f4ng ai ngo\u00e0i t\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng anh \u1ea5y gi\u1ea3 v\u1edd m\u00ecnh bi\u1ebft nhi\u1ec1u b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u01b0\u1edbt qua ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng cu\u1ed1i c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch anh nghe \u0111\u1ebfn t\u00ean, c\u1ed1 g\u1eafng \u0103n s\u1ed1ng nu\u1ed1t tr\u00f4i nh\u1eefng b\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch thay v\u00ec \u0111\u1ecdc s\u00e1ch th\u1eadt. Anh \u1ea5y l\u00e0m th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec kh\u00f4ng ham m\u00ea tri th\u1ee9c, m\u00e0 l\u00e0 v\u00ec x\u00e3 h\u1ed9i n\u01a1i anh s\u1ed1ng \u0111\u1ec1 cao kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng quy\u1ec3n s\u00e1ch h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ecdc ch\u00fang.&#8221;<br \/>\nT\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ea1y r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tuy\u1ec7t v\u1eddi trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u1edf Ivy League &#8211; nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb th\u00f4ng minh, ch\u00edn ch\u1eafn, s\u00e1ng t\u1ea1o m\u00e0 h\u1eb3n l\u00e0 m\u1ed9t vinh h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi. Nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi m\u1ed9t gam m\u00e0u trong nh\u1eefng d\u00f2ng k\u1ebb m\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 v\u1ebd ra cho ch\u00fang. R\u1ea5t hi\u1ebfm ai nhi\u1ec7t huy\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng. R\u1ea5t \u00edt ai coi \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u00e0i l\u00e2u c\u1ea3 \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 tri th\u1ee9c v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ea3n th\u00e2n. Ai ai c\u0169ng \u0103n m\u1eb7c nh\u01b0 lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ecfng v\u1ea5n b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">N\u1ebfu nh\u00ecn s\u00e2u d\u01b0\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o t\u1ef1 tin kh\u00f4ng t\u00ec v\u1ebft n\u00e0y, nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea1n th\u1ea5y s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u1edbn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u1ee7a nh\u1eefng n\u1ed7i s\u1ee3, nh\u1eefng phi\u1ec1n mu\u1ed9n, c\u1ee7a s\u1ef1 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, v\u00f4 \u0111\u1ecbnh, l\u1ea1c l\u00f5ng v\u00e0 t\u00e1ch bi\u1ec7t. M\u1ed9t kh\u1ea3o s\u00e1t quy m\u00f4 l\u1edbn tr\u00ean c\u00e1c sinh vi\u00ean n\u0103m nh\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00ecm ra r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u1ea3n h\u1ed3i v\u1ec1 s\u1ee9c kho\u1ebb tinh th\u1ea7n c\u1ee7a sinh vi\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ee5t xu\u1ed1ng m\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed 25 n\u0103m kh\u1ea3o s\u00e1t.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">C\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u tuy\u1ec3n sinh gi\u1edd \u0111\u00e2y ng\u1eb7t ngh\u00e8o \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa ch\u01b0a bao gi\u1edd tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111i\u1ec1u g\u00ec ngo\u00e0i th\u00e0nh c\u00f4ng. Vi\u1ec5n c\u1ea3nh v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e0m ch\u00fang s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 m\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng. C\u00e1i gi\u00e1 c\u1ee7a th\u1ea5t b\u1ea1i, d\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c ti\u1ec5n, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ed1ng c\u00f2n. Th\u00e0nh t\u00edch tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1eddi ch\u1ed1i b\u1ecf t\u00e0n b\u1ea1o v\u1edbi m\u1ea1o hi\u1ec3m. B\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p m\u1eafc l\u1ed7i, n\u00ean b\u1ea1n s\u1ebd tr\u00e1nh m\u1ecdi kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra l\u1ed7i. M\u1ed9t l\u1ea7n, m\u1ed9t sinh vi\u00ean \u1edf Pomona n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng c\u00f4 \u01b0\u1edbc g\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 suy ngh\u0129 v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh \u0111ang h\u1ecdc, ch\u1ec9 ti\u1ebfc l\u00e0 c\u00f4 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>T\u00f4i h\u1ecfi c\u00f4 \u0111\u00e3 bao gi\u1edd ngh\u0129 v\u1ec1 chuy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111i\u1ec3m A tr\u00ean l\u1edbp ch\u01b0a. V\u00e0 c\u00f4 nh\u00ecn t\u00f4i nh\u01b0 th\u1ec3 t\u00f4i v\u1eeba \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t g\u1ee3i \u00fd v\u00f4 duy\u00ean v\u00e0 b\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">C\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i ngo\u1ea1i l\u1ec7: nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb b\u1eb1ng m\u1ecdi c\u00e1ch, d\u00f9 ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i d\u00f2ng ch\u1ea3y x\u00f4 \u0111\u1ea9y c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, c\u1ed1 g\u1eb1ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00fang ngh\u0129a. Nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec tr\u1ea3i qua th\u01b0\u1eddng khi\u1ebfn ch\u00fang c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec l\u0169 l\u1eadp d\u1ecb. M\u1ed9t sinh vi\u00ean t\u1eebng k\u1ec3 v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a c\u00f4 \u0111\u00e3 b\u1ecf Yale v\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111ang \u201cb\u00f3p ch\u1ebft m\u1ed9t ph\u1ea7n trong b\u1ea1n m\u00e0 b\u1ea1n v\u1eabn g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<br \/>\n\u201cHo\u00e0n v\u1ed1n\u201d: \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i m\u00e0 b\u1ea1n v\u1eabn th\u01b0\u1eddng nghe th\u1ea5y ng\u00e0y nay khi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. Th\u1ee9 m\u00e0 c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 ch\u1eb3ng ai quan t\u00e2m \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cho\u00e0n\u201d \u1edf \u0111\u00e2y n\u00ean l\u00e0 l\u00e0m g\u00ec? Ch\u00fang ta n\u00ean l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 4 n\u0103m \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng v\u00f4 ngh\u0129a? C\u00f3 ph\u1ea3i n\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n h\u01a1n? C\u00f3 ph\u1ea3i m\u1ee5c \u0111\u00edch duy nh\u1ea5t c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 gi\u00fap b\u1ea1n ki\u1ebfm m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c? N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eafn g\u1ecdn, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec?<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>\u00dd ngh\u0129a \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ea1y b\u1ea1n c\u00e1ch ngh\u0129.<\/strong> N\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0 duy chuy\u00ean bi\u1ec7t cho m\u1ed7i ng\u00e0nh h\u1ecdc. \u0110\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u1ee9ng ra ngo\u00e0i th\u1ebf gi\u1edbi trong v\u00e0i n\u0103m, t\u00e1ch bi\u1ec7t b\u1ea3n th\u00e2n gi\u1eefa c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m, \u0111\u1ec3 chi\u00eam nghi\u1ec7m m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1eeb xa.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Song, h\u1ecdc c\u00e1ch ngh\u0129 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u. C\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng b\u1ea1n c\u1ea7n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn: x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e2n c\u00e1ch. Kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y nghe c\u00f3 v\u1ebb k\u1ef3 l\u1ea1. \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ea1y ch\u00fang,\u201d David Foster Wallace n\u00f3i, \u201cr\u1eb1ng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 c\u00e1c anh ph\u1ea3i c\u00f3.\u201d Ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch ki\u1ebfn l\u1eadp m\u1ed9t s\u1ef1 giao ti\u1ebfp, m\u1ed9t s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i gi\u1eefa t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0 tr\u00e1i tim, gi\u1eefa ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, b\u1ea1n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n, m\u1ed9t sinh v\u1eadt \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t &#8211; m\u1ed9t t\u00e2m h\u1ed3n. C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc l\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft b\u1ea1n \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00e0nh tr\u00ecnh n\u00e0y. Nh\u1eefng quy\u1ec3n s\u00e1ch, nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng, nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt, nh\u1eefng ki\u1ec7t t\u00e1c c\u1ee7a t\u01b0 duy, th\u00f4ng qua \u0111\u00f3 b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1eadn ra c\u00e1ch nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c l\u1edbn \u0111ang t\u00ecm c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i duy nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 h\u1ecdc c\u00e1ch ngh\u0129<\/strong>, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ed1t nh\u1ea5t. C\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn: N\u1ebfu b\u1ea1n v\u1eabn ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m n\u00f3 c\u00e1i l\u00fac m\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1ed1t nghi\u1ec7p, kh\u1ea3 n\u0103ng cao l\u00e0 b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m n\u00f3 sau n\u00e0y. Ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ed1n n\u0103m c\u1ee7a b\u1ea1n s\u1ebd l\u00e3ng ph\u00ed n\u1ebfu \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ch\u1ec9 thu\u1ea7n tu\u00fd chu\u1ea9n b\u1ecb cho sinh vi\u00ean ra tr\u01b0\u1eddng \u0111i l\u00e0m.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 m\u00e3n r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang d\u1ea1y h\u1ecdc sinh c\u00e1ch ngh\u0129, nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd l\u00e0m ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o sinh vi\u00ean c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 h\u00f9ng bi\u1ec7n &#8211; nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 th\u00e0nh \u0111\u1ea1t trong kinh doanh v\u00e0 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ef9 ngh\u1ec7 &#8211; s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a chuy\u00ean m\u00f4n ho\u00e1 &#8211; v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch b\u1eb1ng c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef chuy\u00ean m\u00f4n.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o &#8211; c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc khu v\u1ef1c m\u00e0 ch\u1eb3ng ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00ean &#8211; th\u01b0\u1eddng l\u00e0m t\u1ed1t h\u01a1n tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0y. Qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng cho Ivy League v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn: r\u1eb1ng nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng b\u1eadc b\u1ed1n tr\u00ean b\u1ea3ng x\u1ebfp h\u1ea1ng h\u1ecdc thu\u1eadt, tuy\u1ec3n v\u00e0o nh\u1eefng h\u1ecdc sinh c\u00f3 \u0111i\u1ec3m SAT th\u1ea5p h\u01a1n h\u1ecdc sinh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn v\u00e0i tr\u0103m \u0111i\u1ec3m, l\u1ea1i \u0111em \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1ed1t h\u01a1n, n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00fang nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00cdt nh\u1ea5t th\u00ec c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa \u0111\u1ec1u r\u1ea5t kh\u1eaft khe v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt, kh\u00f4ng \u01b0? Kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft. N\u1ebfu l\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc th\u00ec th\u01b0\u1eddng l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng \u1edf c\u00e1c ng\u00e0nh kh\u00e1c? Kh\u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1eafm. C\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i ngo\u1ea1i l\u1ec7, h\u1eb3n nhi\u00ean, nh\u01b0ng c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 v\u00e0 sinh vi\u00ean \u0111\u00e3 ng\u1ea7m k\u00fd k\u1ebft m\u1ed9t &#8220;hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea5n\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Sinh vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ecdc vi\u1ec7n coi nh\u01b0 l\u00e0 \u201ckh\u00e1ch h\u00e0ng\u201d v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tho\u1ea3 m\u00e3n nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c. C\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 th\u01b0\u1edfng nh\u1edd c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, v\u1eady n\u00ean h\u1ecd lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng d\u00e0nh c\u00e0ng \u00edt th\u1eddi gian tr\u00ean l\u1edbp c\u00e0ng t\u1ed1t \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung cho \u0111\u1ec1 t\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e3i ng\u1ed9 gi\u00e1o vi\u00ean ki\u1ec3u n\u00e0y \u0111ang ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y, v\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00e0ng danh gi\u00e1, khuynh h\u01b0\u1edbng n\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i l\u00e0m hi\u1ec7n nay d\u00f9 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng k\u00e9m h\u01a1n nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m cao h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0110\u00fang l\u00e0 thanh ni\u00ean ng\u00e0y nay giao ti\u1ebfp v\u00e0 tham gia x\u00e3 h\u1ed9i nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 thanh ni\u00ean v\u00e0i th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00fang l\u00e0 h\u1ecd d\u1ec5 th\u00edch nghi v\u1edbi c\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 kh\u1edfi nghi\u1ec7p h\u01a1n. Nh\u01b0ng n\u00f3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00fang, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1, r\u1eb1ng n\u1ebfu ngay c\u1ea3 nh\u1eefng kh\u00e1t v\u1ecdng n\u00e0y duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi l\u00fac ra tr\u01b0\u1eddng &#8211; m\u1ed9t c\u00e1i \u201cn\u1ebfu\u201d l\u1edbn lao &#8211; h\u1ecd th\u01b0\u1eddng gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ef1 ki\u1ebfn t\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh trong nh\u1eadn th\u1ee9c eo h\u1eb9p v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng gi\u00e1 tr\u1ecb: s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3, th\u00e0nh t\u00edch, v\u00e0 thanh th\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3, \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ea3m xu\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 vi\u1ebft b\u00e0i lu\u1eadn \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. T\u1eeb vi\u1ec7c h\u1ecdc \u0111\u1ebfn tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u1ee9 h\u00e0ng ho\u00e1 cho h\u1ed3 s\u01a1 tuy\u1ec3n sinh, b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp theo sau nh\u1eefng con s\u1ed1 v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edch \u0111\u1eb9p l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em ra s\u1ea3n xu\u1ea5t th\u00e0nh b\u00e0i lu\u1eadn. Th\u1eddi b\u00e1o New York b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng trung t\u00e2m l\u00e0m \u0103n ph\u00e1t \u0111\u1ea1t t\u1eeb vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e1c m\u00f9a h\u00e8 chu\u1ea9n-b\u1ecb-cho-b\u00e0i-lu\u1eadn. Song, th\u1ee9 l\u00e0m ch\u00fang ta r\u00f9ng m\u00ecnh nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y: m\u1ed9t th\u00e1ng du l\u1ecbch v\u00f2ng quanh n\u01b0\u1edbc \u00dd \u0111\u1ec3 h\u1ecdc v\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 Ph\u1ee5c h\u01b0ng, \u201cc\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00e0y\u201d l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi m\u1ed9t band nh\u1ea1c. C\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00e0y c\u01a1 \u0111\u1ea5y!<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u00f4i nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m chung t\u1eeb nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng thi\u1ec7n nguy\u1ec7n. T\u1ea1i sao nh\u1eefng h\u1ecdc sinh \u0111\u00f3 l\u1ea1i ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i nh\u01b0 Guatemala (m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u1edf Trung M\u1ef9) \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n c\u1ee9u tr\u1ee3, thay v\u00ec nh\u1eefng n\u01a1i r\u1ea5t g\u1ea7n nh\u01b0 Milwaukee hay Arkansas (m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 m\u1ed9t bang c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9)? Khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111ang \u1edf M\u1ef9, t\u1ea1i sao ai c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111i b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn New Orleans? C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean g\u00ec, khi b\u1ecdn tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y \u0111\u1ec3 ngh\u0129 v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00ecnh nguy\u1ec7n, s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0 l\u00e0 th\u1ee9 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho l\u1ee3i \u00edch b\u1ea3n th\u00e2n ch\u00fang &#8211; \u0111\u00fang v\u1eady, m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1eb9p h\u1ed3 s\u01a1. \u201cTh\u00e0nh c\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t\u201d tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t kh\u1ea9u hi\u1ec7u.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m, m\u00e0 qua \u0111\u00f3 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a tr\u00e1ch nhi\u1ec7m x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t t\u1ea1i c\u00e1c ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng danh gi\u00e1, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cleadership\u201d &#8211; k\u1ef9 n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. \u201cHarvard l\u00e0 n\u01a1i d\u00e0nh cho nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\u201d l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i s\u00e1o r\u1ed7ng c\u1ee7a d\u00e2n khu Cambridge. Tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ecdc sinh th\u00e0nh \u0111\u1ea1t \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c b\u1ecb th\u00f4i th\u00fac \u0111\u1ec3 ngh\u0129 v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee7 l\u0129nh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. Nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00e0y ngh\u0129 khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c leo l\u00ean h\u00e0ng top. T\u1ea1o d\u1ef1ng m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u1edf m\u1ed9t c\u00f4ng ty lu\u1eadt c\u00f3 ti\u1ebfng, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e1m \u0111\u1ed1c, m\u1ed9t CEO, leo l\u00ean \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea5p b\u1eadc n\u00e0o b\u1ea1n tham gia. T\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 v\u1edbi nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa th\u00ec leadership c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec cao h\u01a1n, hay b\u1ea5t c\u1ee9 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0110i\u1ec1u m\u1ec9a mai l\u00e0 sinh vi\u00ean \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec h\u1ecd mu\u1ed1n, nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng th\u1ee9 na n\u00e1 nhau. Nh\u01b0 v\u00e0o n\u0103m 2010, kho\u1ea3ng 1\/3 s\u1ed1 sinh vi\u00ean t\u1ed1t nghi\u1ec7p t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u \u0111i l\u00e0m trong c\u00e1c c\u00f4ng ty t\u00e0i ch\u00ednh ho\u1eb7c tham v\u1ea5n t\u00e0i ch\u00ednh, k\u1ec3 c\u1ea3 Harvard, Princeton, v\u00e0 Cornell. Nh\u1eefng ng\u00e0nh ngh\u1ec1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a h\u1ecd: t\u1eeb qu\u00e2n s\u1ef1, ch\u00ednh tr\u1ecb b\u1ea7u c\u1eed, \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c chuy\u00ean ng\u00e0nh h\u1ecdc thu\u1eadt, k\u1ec3 c\u1ea3 khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd coi b\u1ea1n l\u00e0 1 k\u1ebb h\u00e0o hoa n\u1ebfu b\u1ea1n b\u1ecf h\u1ecdc t\u1eeb m\u1ed9t trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng danh gi\u00e1 v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t Mark Zuckerberg ti\u1ebfp theo, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 l\u1ed1 b\u1ecbch n\u1ebfu b\u1ea1n l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i. \u201cTh\u1ee9 m\u00e0 Ph\u1ed1 Wall nh\u1eadn ra,\u201d Ezra Klein n\u00f3i, \u201c\u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111ang s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u1eefng sinh vi\u00ean ra tr\u01b0\u1eddng d\u00f9 \u01b0u t\u00fa nh\u01b0ng ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ed1i r\u1ed1i. Nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t m\u00e3 l\u1ef1c t\u01b0 duy kh\u1ed5ng l\u1ed3, m\u1ed9t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p tuy\u1ec7t v\u1eddi, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ed kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0o v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u00fang s\u1ebd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec ti\u1ebfp theo.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">V\u1edbi ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1, h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111ang l\u00e0m r\u1ea5t t\u1ed1t vi\u1ec7c c\u1ee7a n\u00f3. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c h\u1ed3 s\u01a1 n\u1ed9p tuy\u1ec3n ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng l\u00ean, c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 ng\u00e0y c\u00e0ng phong ph\u00fa, h\u1ecdc ph\u00ed t\u0103ng d\u00f9 \u0111em \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u xu\u1ed1ng d\u1ed1c trong kinh doanh. C\u00f2n vi\u1ec7c n\u00f3 c\u00f3 \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u00ec l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi kh\u00e1c.<br \/>\n&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u1ed1 b\u1ecbch khi ta kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc nh\u01b0 Harvard l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e1o \u0111\u00e0i ki\u00ean c\u1ed1 c\u1ee7a \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n, n\u01a1i m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u g\u1eedi con em h\u1ecd \u0111\u1ec3 h\u1ecdc c\u00e1ch \u0111i c\u00e1ch \u0111\u1ee9ng, c\u00e1ch n\u00f3i n\u0103ng v\u00e0 suy ngh\u0129 nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ed3i sao? Ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa kh\u00f4ng v\u00ec \u00fd ngh\u0129a c\u1ea3. Nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 ch\u00fang ta l\u1ea1i th\u00edch gi\u1ea3 v\u1edd theo m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c: r\u1eb1ng d\u00f9 sao th\u00ec ch\u00fang ta v\u1eabn \u0111ang s\u1ed1ng trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i (meritocracy).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00f4ng b\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh s\u00e1ch ch\u1ea1y b\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u1ea9u hi\u1ec3u: \u201cs\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng\u201d (diversity). V\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n ngo\u00e0i m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i? Princeton, d\u00f9 \u0111\u00e3 t\u1eebng kh\u00f4ng nh\u1eadn sinh vi\u00ean n\u1eef m\u00e3i cho t\u1edbi n\u0103m 1961 &#8211; c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m m\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 c\u00f3 duy nh\u1ea5t m\u1ed9t sinh vi\u00ean M\u1ef9 g\u1ed1c Phi &#8211; gi\u1edd \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 sinh vi\u00ean l\u00e0 n\u1eef v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t n\u1eeda sinh vi\u00ean l\u00e0 da tr\u1eafng. Song, \u0111a d\u1ea1ng v\u1ec1 gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 m\u00e0u da \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecf b\u1ecdc cho phong tr\u00e0o ph\u00e1 b\u1ecf n\u1ea1n ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee7ng t\u1ed9c &#8211; th\u1ee9 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i \u0111em \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n cho c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng. C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa v\u1eabn \u0111ang ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o b\u1ed9 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb c\u1ea3i c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u1eefng n\u0103m 1960, khi h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn t\u00e1o b\u1ea1o trong vi\u1ec7c th\u00e1o b\u1ecf c\u01a1 ch\u1ebf gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u1ec9 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00fd t\u1ed9c da tr\u1eafng.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ee7a ch\u00fang ta ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thi\u00ean v\u1ecb. Gh\u00e9 th\u0103m khu\u00f4n vi\u00ean c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1, b\u1ea1n s\u1ebd rung \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng &#8220;\u1ea5m l\u00f2ng&#8221; khi nh\u00ecn nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e0 con c\u1ee7a c\u00e1c doanh nh\u00e2n v\u00e0 ch\u00ednh kh\u00e1ch da tr\u1eafng \u0111ang h\u1ecdc v\u00e0 ch\u01a1i \u0111\u00f9a b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00e1c l\u00e0 con c\u1ee7a c\u00e1c doanh nh\u00e2n v\u00e0 ch\u00ednh kh\u00e1ch da \u0111en, ch\u00e2u \u00c1, hay M\u1ef9 Latinh. Sinh vi\u00ean \u1edf Stanford ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ed1ng trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111a d\u1ea1ng n\u1ebfu nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1eeb Missouri v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eeb Pakistan, ho\u1eb7c n\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ch\u01a1i cello v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kia th\u00ec ch\u01a1i kh\u00fac c\u00f4n c\u1ea7u. Ch\u1eb3ng b\u1eadn t\u00e2m r\u1eb1ng b\u1ed1 m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ec1u to\u00e0n l\u00e0 b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 gi\u00e1m \u0111\u1ed1c ng\u00e2n h\u00e0ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i ngo\u1ea1i l\u1ec7, nh\u01b0ng nh\u00ecn chung l\u00e0 v\u1eady. S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0, nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ea5t trong x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00fang ta l\u00e0 t\u1ea7ng l\u1edbp lao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 nh\u1eefng n\u00f4ng d\u00e2n da tr\u1eafng &#8211; nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eb3ng bao gi\u1edd xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1 c\u1ee7a ch\u00fang ta. C\u00e1i &#8220;\u0111a d\u1ea1ng\u201d m\u00e0 tr\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea1n \u0111\u00e3 th\u1ea5y: nh\u1eefng sinh vi\u00ean v\u1edbi nhi\u1ec1u m\u00e0u da v\u00e0 xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u v\u00e0 trung l\u01b0u \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y h\u1ecdc v\u00e0 chung s\u1ed1ng v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0110\u1eebng t\u1ef1 l\u1eeba ph\u1ec9nh b\u1ea3n th\u00e2n n\u1eefa: Tr\u00f2 ch\u01a1i tuy\u1ec3n sinh \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ea7ng l\u1edbp h\u1ea1 l\u01b0u v\u00e0 trung l\u01b0u t\u00ecm c\u00e1ch v\u01b0\u01a1n l\u00ean trong x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u c\u1ed1 g\u1eafng duy tr\u00ec v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd. N\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea5p b\u1eadc b\u00ean trong ch\u00ednh t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u. T\u1ea1i nh\u1eefng v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 v\u00e0 th\u00e0nh th\u1ecb gi\u00e0u c\u00f3 n\u01a1i m\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea1nh tranh, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa hay kh\u00f4ng. M\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 b\u1ea1n \u0111i h\u1ecdc \u1edf ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng tinh hoa n\u00e0o. \u0110\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua gi\u1eefa Penn v\u00e0 Tufts, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Penn v\u1edbi Penn State. Chuy\u1ec7n m\u1ed9t thanh ni\u00ean s\u00e1ng d\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i h\u1ecdc \u1edf Ohio State (m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng), tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129, c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf Dayton, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng kh\u00e1 gi\u1ea3 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3. K\u1ebft qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn l\u00e0 qu\u00e1 xo\u00e0ng \u0111\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">H\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e0m gia t\u0103ng s\u1ef1 b\u1ea5t c\u00f4ng, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u00e0u ngh\u00e8o, l\u00e0m \u00ec \u1ea1ch s\u1ef1 d\u1ecbch chuy\u1ec3n c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, b\u1ea3o v\u1ec7 duy tr\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n, v\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u1ea7ng l\u1edbp tinh hoa t\u00e1ch bi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n kh\u1ecfi c\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 l\u1ebd ra h\u1ecd ph\u1ea3i l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. Nh\u1eefng con s\u1ed1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i. N\u0103m 1985, 46% sinh vi\u00ean n\u0103m nh\u1ea5t t\u1ea1i top 250 tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 s\u1ed1 d\u00e2n c\u00f3 thu nh\u1eadp cao nh\u1ea5t. \u0110\u1ebfn n\u0103m 2000, con s\u1ed1 n\u00e0y l\u00e0 55%. V\u00e0o n\u0103m 2006, ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng 15% s\u1ed1 sinh vi\u00ean c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ea1nh tranh nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb n\u1eeda ngh\u00e8o nh\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n s\u1ed1. Tr\u01b0\u1eddng c\u00e0ng danh gi\u00e1, xu h\u01b0\u1edbng b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng gi\u1eefa c\u00e1c sinh vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn c\u00e0ng cao. C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f4ng l\u1eadp c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1 h\u01a1n g\u00ec c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u01b0 l\u00e0 m\u1ea5y. Nh\u01b0 n\u0103m 2004, 40% s\u1ed1 h\u1ecdc sinh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng danh gi\u00e1 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 thu nh\u1eadp t\u1eeb 100,000$ tr\u1edf l\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">L\u00fd do ch\u00ednh cho xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00ec h\u1ecdc ph\u00ed t\u0103ng (d\u00f9 \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1), m\u00e0 l\u00e0 do kinh ph\u00ed kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u0103ng \u0111\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 c\u1ea1nh tranh trong tr\u00f2 ch\u01a1i tuy\u1ec3n sinh n\u00e0y. C\u00e0ng nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i v\u1eadt, s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ecf ra c\u00e0ng \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf \u0111\u1ec3 mua &#8220;b\u1ec7 ph\u00f3ng\u201d gi\u00fap con b\u1ea1n v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u tuy\u1ec3n sinh \u0111\u00f3.<br \/>\nNh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ecf ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua cho con h\u1ecd m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa t\u1eeb khi \u0111\u1ee9a tr\u1ebb m\u1edbi sinh ra: h\u1ecdc nh\u1ea1c, h\u1ecdc th\u1ec3 thao, du l\u1ecbch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i (th\u00f4ng qua c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cl\u00e0m phong ph\u00fa tr\u1ea3i nghi\u1ec7m\u201d) &#8211; quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, h\u1eb3n nhi\u00ean, l\u00e0 h\u1ecdc ph\u00ed \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf tr\u1ea3 cho c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 ho\u1eb7c sinh ho\u1ea1t ph\u00ed \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng top \u0111\u1ea7u.<br \/>\nB\u00e0i thi chu\u1ea9n ho\u00e1 SAT \u0111\u00e1ng nh\u1ebd ra \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh n\u0103ng l\u1ef1c, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra n\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng thu nh\u1eadp c\u1ee7a cha m\u1eb9.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ng\u00e0y nay, \u00edt h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda c\u00e1c h\u1ecdc sinh gi\u1ecfi nh\u01b0ng gia \u0111inh thu nh\u1eadp th\u1ea5p c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111\u0103ng k\u00fd v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u c\u00e1c h\u1ecdc sinh ngh\u00e8o nh\u01b0ng gi\u1ecfi v\u00e0 \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn. C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 chi tr\u1ea3 cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng h\u1ecdc sinh ngh\u00e8o n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c &#8211; h\u1ecd c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u1eefng h\u1ecdc sinh c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ecdc ph\u00ed v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 th\u00ec kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 \u0111\u1ee7 cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p &#8211; th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Do v\u1eady, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do tr\u00f9ng h\u1ee3p t\u00ecnh c\u1edd khi b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng trong thu nh\u1eadp ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, ho\u1eb7c s\u1ef1 chuy\u1ec3n d\u1ecbch x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111ang th\u1ea5p h\u01a1n g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1c. C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tinh hoa kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1ea5t l\u1ef1c trong vi\u1ec7c \u0111\u1ea3o ngh\u1ecbch xu h\u01b0\u1edbng b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng trong x\u00e3 h\u1ed9i; ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eadm ch\u00ed ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng th\u00fac \u0111\u1ea9y n\u00f3.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23192\" aria-describedby=\"caption-attachment-23192\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/12993555_1295724657111426_4868196521281934424_n.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-23192\" src=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/12993555_1295724657111426_4868196521281934424_n.png\" alt=\"(sp) \u1ea2nh Harvard\" width=\"700\" height=\"289\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/12993555_1295724657111426_4868196521281934424_n.png 854w, https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/12993555_1295724657111426_4868196521281934424_n-486x201.png 486w, https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/12993555_1295724657111426_4868196521281934424_n-300x124.png 300w, https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/12993555_1295724657111426_4868196521281934424_n-768x317.png 768w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23192\" class=\"wp-caption-text\">(sp) \u1ea2nh Harvard<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\">C\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m, r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ea1n tr\u1ebb t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng danh gi\u00e1 \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 h\u1ecfi t\u00f4i, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ee5c \u201cshit&#8221; h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c bao v\u00e2y b\u1edfi nh\u1eefng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n? T\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi tho\u1ea3 \u0111\u00e1ng. B\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ngh\u0129 ra m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c m\u00ecnh khi b\u1ea1n ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 h\u1ecd c\u1ea3. B\u1ea1n c\u1ea7n ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi h\u1ecd, v\u00e0 n\u00f3 ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng: kh\u00f4ng ph\u1ea3i trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u201ct\u00ecnh nguy\u1ec7n\u201d, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1edbi tinh th\u1ea7n \u201cc\u1ed1 g\u1eafng\u201d, v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i nh\u01b0 c\u00e1ch b\u1ea1n \u201cmua m\u1ed9t c\u1ed1c cafe cho m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean ban c\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u00e0m quen v\u00e0 h\u1ecfi th\u00f4ng tin c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Thay v\u00ec t\u00ecnh nguy\u1ec7n, t\u1ea1i sao kh\u00f4ng th\u1eed l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n mu\u1ed1n gi\u00fap \u0111\u1ee1? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd cho b\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eadn th\u1ee9c s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. T\u1ea1i sao kh\u00f4ng th\u1eed l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ed3i b\u00e0n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 th\u00e2n nh\u1eadn ra vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, c\u1ea3 v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t l\u1eabn tinh th\u1ea7n? B\u1ea1n th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u00f4ng minh nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ea1n; b\u1ea1n ch\u1ec9 th\u00f4ng minh h\u01a1n \u1edf m\u1ed9t v\u00e0i kh\u00eda c\u1ea1nh th\u00f4i. Ngo\u00e0i kia c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc danh gi\u00e1, ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00e0o &#8211; ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec l\u00ed do giai c\u1ea5p.<br \/>\nT\u00f4i \u0111ang kh\u00f4ng \u1ea3o t\u01b0\u1edfng khi n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ea1n \u0111i h\u1ecdc \u1edf \u0111\u00e2u th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta c\u00f3 nh\u1eefng l\u1ef1a ch\u1ecdn. V\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f4ng r\u1ea5t t\u1ed1t \u1edf kh\u1eafp c\u00e1c v\u00f9ng tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. H\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf \u0111\u00f3 ch\u1ee7 y\u1ebfu ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o c\u00e1 nh\u00e2n, v\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111em \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111a d\u1ea1ng v\u1ec1 xu\u1ea5t th\u00e2n kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u00e1ng gi\u00e1 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u1edd b\u00e1o U.S News and World Report cung c\u1ea5p nh\u1eefng con s\u1ed1 ph\u1ea7n tr\u0103m t\u1ec9 l\u1ec7 c\u00e1c sinh vi\u00ean n\u0103m nh\u1ea5t \u0111\u1ee9ng trong top 10 \u1edf tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd. V\u1edbi 20 tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc top \u0111\u1ea7u, con s\u1ed1 n\u00e0y th\u01b0\u1eddng cao h\u01a1n 90%. T\u00f4i s\u1ebd r\u1ea5t lo l\u1eafng n\u1ebfu \u0111i h\u1ecdc \u1edf m\u1ed9t ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady. C\u00e1c sinh vi\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u00e1c bu\u1ed5i tranh lu\u1eadn trong l\u1edbp; h\u1ecd \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ea1n, d\u00f9 t\u1ed1t hay x\u1ea5u. M\u1ed9t ph\u1ea7n c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng sinh vi\u00ean m\u00e0 t\u00f4i v\u1eabn khuy\u00ean h\u1ecdc sinh tr\u00e1nh xa Ivy v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng sinh vi\u00ean \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u00edt danh gi\u00e1 h\u01a1n th\u01b0\u1eddng th\u00fa v\u1ecb h\u01a1n, t\u00f2 m\u00f2 hi\u1ebfu h\u1ecdc, c\u1edfi m\u1edf h\u01a1n, v\u00e0 \u00edt th\u00edch c\u1ea1nh tranh hay \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean v\u1ecb h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u1eabn l\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc &#8211; n\u01a1i m\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 nh\u00e2n v\u0103n v\u1eabn \u0111i chung v\u1edbi nhau &#8211; th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c <a href=\"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/liberal-arts-la-gi-cac-truong-liberal-arts-co-phu-hop-voi-ban\/\">\u0111\u1ea1i h\u1ecdc liberal arts<\/a> (c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc khai ph\u00f3ng). Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y th\u01b0\u1eddng nh\u1ecf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t n\u01a1i h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng kh\u00e1 c\u00f4 l\u1eadp, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u00e0nh cho t\u1ea5t c\u1ea3. L\u1ef1a ch\u1ecdn t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng b\u1eadc hai (c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng d\u01b0\u1edbi top 50 nh\u01b0ng tr\u00ean top 100) nh\u01b0 l\u00e0 Reed, Kenyon, Wesleyan, Sewanee, Mount Holyoke, v\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c. Thay v\u00ec c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Harvard v\u00e0 Yale, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y duy tr\u00ec l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00edch th\u1ef1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Kh\u00f4ng bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ee5c \u201cshit\u201d s\u1ed1ng trong \u0111\u1eb7c \u00e2n c\u1ea3 \u0111\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u00e1ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ed1t l\u00f5i \u0111\u00f3 l\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho ch\u00fang ta m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c. Th\u1eddi kh\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch c\u1ea3 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, m\u00e0 l\u00e0 t\u00ecm m\u1ed9t l\u1ed1i tho\u00e1t cho ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i ki\u1ec3u m\u1edbi.<br \/>\nH\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u1ef1 ph\u00e2n chia giai c\u1ea5p, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u00f4 ph\u1ecfng v\u00e0 t\u00e1i s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f3. Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u00fang ta c\u1ea7n l\u00e0m b\u00e2y gi\u1edd n\u00ean d\u1ef1a tr\u00ean giai c\u1ea5p ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1eafc t\u1ed9c. S\u1ef1 \u01b0u ti\u00ean cho con \u00f4ng ch\u00e1u cha v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean c\u1ea7n b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf. \u0110i\u1ec3m SAT n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e2n t\u1ed1 kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecdc sinh.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00ean ch\u1ea5m d\u1ee9t v\u1ea5n n\u1ea1n nh\u1ed3i-nh\u00e9t-v\u00e0o-h\u1ed3-s\u01a1 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a ra gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i kho\u00e1 b\u1ecdn tr\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 li\u1ec7t k\u00ea \u1edf \u0111\u01a1n xin h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang. H\u1ecd n\u00ean \u0111\u1ec1 cao c\u00e1c tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c thi\u1ec7n nguy\u1ec7n m\u00e0 nh\u1eefng h\u1ecdc sinh thu nh\u1eadp th\u1ea5p v\u1eabn th\u01b0\u1eddng l\u00e0m khi \u1edf trung h\u1ecdc m\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb th\u00e0nh \u0111\u1ea1t ch\u1eb3ng bao gi\u1edd m\u00f3 \u0111\u1ebfn. H\u1ecd ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u1ed1i chuy\u1ec7n thi\u00ean v\u1ecb v\u1edbi nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn d\u1ee5ng t\u1eeb s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a cha m\u1eb9 h\u1ecdc sinh. V\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean, h\u1ecd n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i vi\u1ec7c h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi t\u1edd U.S News (Trang x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf M\u1ef9).<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Nh\u00ecn chung, h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ea3i suy ngh\u0129 l\u1ea1i kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i. N\u1ebfu c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ed1t h\u01a1n so v\u1edbi ch\u00fang ta \u0111ang c\u00f3 hi\u1ec7n nay, h\u1ecd ph\u1ea3i t\u1ef1 h\u1ecfi b\u1ea3n th\u00e2n xem nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t g\u00ec n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Ch\u1ecdn h\u1ecdc sinh t\u1eeb \u0111i\u1ec3m GPA v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i th\u01b0\u1eddng c\u00f3 l\u1ee3i cho nh\u1eefng h\u1ecdc sinh tu\u00e2n th\u1ee7 bi\u1ebft nghe l\u1eddi h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Song, s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ea7n \u0111i s\u00e2u h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea3i c\u00e1ch h\u1ec7 th\u1ed1ng tuy\u1ec3n sinh. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ee9c b\u1ed1i h\u01a1n c\u1ee7a b\u1ea5t c\u00f4ng. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1eb1m trong ch\u00ednh Ivy League. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft s\u1ef1 \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1ea7ng l\u1edbp l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cho m\u1ed9t v\u00e0i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc t\u01b0 nh\u00e2n. D\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch chung nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111i n\u1eefa, h\u1ecd lu\u00f4n \u0111\u1eb7t quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean tr\u01b0\u1edbc. Li\u1ec7u ham mu\u1ed1n ti\u1ec1n t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb c\u1ef1u h\u1ecdc sinh c\u1ee7a Harvard c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t l\u00ed do ch\u00ednh \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9 duy tr\u00ec m\u00e3i m\u00e3i h\u1ec7 th\u1ed1ng giai c\u1ea5p nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y?<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u1ea7n t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi n\u01a1i m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ngang nhau \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc \u1edf Ivy League. Nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng th\u1ee9 m\u00e0 ch\u00fang ta th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ea7n l\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 con em ch\u00fang ta<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">KH\u00d4NG C\u1ea6N ph\u1ea3i h\u1ecdc \u1edf Ivy League, hay b\u1ea5t c\u1ee9 tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 n\u00e0o, \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1ed1t.<br \/>\n\u0110\u00f3 l\u00e0 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00f4ng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n t\u1eeb ng\u00e2n s\u00e1ch c\u00f4ng, cho quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: th\u1ee9 \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh m\u1ebd s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00f4ng l\u1eadp sau nh\u1eefng n\u0103m chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i nh\u01b0 nhau \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn xa nh\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd &#8211; b\u1ea1n bi\u1ebft \u0111\u00f3, ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ea5c m\u01a1 M\u1ef9. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i nghi\u1ec7m n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c khai ph\u00f3ng m\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng liberal arts \u0111ang t\u1ea1o ra \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u00e2m tr\u00ed r\u1ed9ng m\u1edf, m\u1ed9t t\u00e2m h\u1ed3n gi\u00e0u c\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 mi\u1ec5n ph\u00ed t\u1eeb ti\u1ec3u h\u1ecdc \u0111\u1ebfn ph\u1ed5 th\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang ta c\u0169ng n\u00ean nh\u1eadn ra &#8211; nh\u01b0 c\u00e1ch m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1eebng v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c \u0111ang &#8211; r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00fang v\u1edbi gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00fd t\u1ed9c. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e2n t\u00e0i. Gi\u1edd l\u00e0 l\u00fac c\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>P.S: \u0110\u1ec3 m\u1eaft th\u1ea5y tai nghe cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn n\u00e0y, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam Video d\u00e0i 1h45\u2019 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 b\u1ecb \u201clu\u1ed9c\u201d t\u1ea1i ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Harvard, v\u1edbi \u201cban ch\u1ea5t v\u1ea5n\u201d l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ed1t c\u00e1n c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 Homi K. Bhabha, Director of Humanities Center; Rakesh Khurana, Dean of Harvard College; Diana Sorensen, Dean for the Arts and Humanities; Fawwaz Habbal; Executive Dean for Education and Research, Harvard School of Engineering and Applied Sciences&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>H\u00e3y nghe ch\u00ednh ti\u1ebfng n\u00f3i t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c nh\u01b0 c\u00e1c sinh vi\u00ean, gi\u1ea3ng vi\u00ean, tr\u01b0\u1edfng khoa c\u1ee7a Harvard&#8230;\u0111\u1ec3 xem li\u1ec7u \u201cc\u0103n b\u1ec7nh ung th\u01b0\u201d m\u00e0 William Deresiewicz n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i hay kh\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><b>Ngu\u1ed3n: Read Station<\/b><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n v\u00e0o Harvard! Nh\u1eefng ng\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp h\u00e2n hoan khi 1 h\u1ecdc sinh tr\u01b0\u1eddng Ams \u0111\u01b0\u1ee3c Harvard cho h\u1ecdc b\u1ed5ng t\u1edbi 7 t\u1ef7 \u0111\u1ed3ng. Tr\u00e1i v\u1edbi ni\u1ec1m hoan h\u1ec9 t\u1ed9t \u0111\u1ed9 khi m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 ba c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdt v\u00e0o th\u00e1p ng\u00e0 Harvard, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11728,"featured_media":23192,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1760],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23189"}],"collection":[{"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11728"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23189"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23618,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23189\/revisions\/23618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/scholarshipplanet.info\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}