Các yếu tố trong một bộ hồ sơ xin học bổng ở cấp độ Thạc sỹ (Master) sẽ có một số điểm giống và khác với cấp độ cử nhân (Bachelor). Với những yếu tố cơ bản như thành tích học tập và tiếng Anh thì không có sự khác biệt, để vào được những trường rank cao, các bạn đều cần thành tích học tập vượt trội và điểm tiếng Anh cao. Riêng về nghiên cứu khoa học, và các hoạt động (ngoại khóa), sẽ có sự khác biệt do ở cấp độ Thạc sỹ, các trường sẽ ‘expect’ các bạn đã đi làm; vì vậy những hoạt động và nghiên cứu này cần có định hướng rõ ràng và liên quan trực tiếp tới ngành nghề của các bạn (không tự do như các bạn apply vào cấp độ Bachelor).

  1. Tiếng Anh

Một thứ tưởng chừng như đơn giản, cơ bản, và không có quá nhiều thứ để nói nhưng lại là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với rất nhiều bạn apply du học. Tôi rất chia sẻ với các bạn vì tôi cũng từng ‘struggle’ để có được điểm thi TOEFL IBT như mong muốn. Tôi đã mất rất nhiều tiền, công sức và thời gian và đã thi TOEFL 3 lần để hoàn thành bộ hồ sơ đi Mỹ.Nhưng không như trên phim, ngoài đời thường không có kết thúc có hậu các bạn ạ 😊)) sau 3 lần thi thì điểm lần 3 của tôi bằng điểm lần 1, còn lần 2 thì là thấp nhất. Lúc nhận điểm lần 3 thú thực tôi vô cùng depressed và ra quyết định không theo đuổi việc thi bằng được để lấy điểm cao hơn nữa mà hài lòng với số điểm khá khiêm tốn (nhưng không tệ ở thời điểm đó, năm 2011) là 98 (TOEFL iBT).Tôi muốn chia sẻ với các bạn để các bạn hiểu không phải ai cũng hoàn hảo và có một bộ hồ sơ hoàn hảo. Tôi chấp nhận apply với mức điểm này và lên kế hoạch sử dụng những yếu tố khác để bù cho mức điểm tiếng Anh không quá ấn tượng. Mình không có cái này thì bù bằng cái khác, it is not the end of the world, cố gắng suy nghĩ tích cực và tìm ra giải pháp mới các bạn nhé.

  1. Letter of Recommendation (Reference Letter): Thư Tiến Cử

Thư tiến cử hay thư giới thiệu (LOR) thuộc về văn hóa phương Tây, và các bạn cần làm quen với văn hóa này vì nó sẽ đi cùng với các bạn không chỉ trong vấn đề apply du học, mà còn tiếp tục được sử dụng trong công việc – sự nghiệp về sau, nhất là khi các bạn apply vào các tổ chức quốc tế lớn. Gần đây nhất, khi apply vào làm việc trong trường Đại học quốc tế, tôi vẫn phải sử dụng Reference Letter.Để chuẩn bị LOR một cách tốt nhất, bạn cần lưu ý hai điểm: nội dung của thư, và đối tượng viết thư. Tôi cho rằng hai yếu tố này quan trọng ngang nhau. Khi apply vào những trường top, việc các ứng viên có thư từ những nhân vật lớn là chuyện hết sức bình thường. Các trường sẽ cho các bạn nộp khoảng 2-3 thư. Tôi đã chuẩn bị vô cùng kỳ công LOR cho mỗi một bộ hồ sơ khác nhau vào mỗi trường khác nhau. Trong bộ hồ sơ cho UMICH, tôi có ba thư, đều từ những nhân vật lớn và có liên quan đến việc học tập, công việc và chính trường UMICH.Bức thư đầu tiên của tôi là từ một thầy ở trường Luật. Tôi đã nhờ thầy Hiệu Trưởng - ở thời điểm đó cũng đang kiêm nhiệm vai trò Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp, nên chắc chắn bức thư này của tôi có sức nặng. Bức thư thứ hai đến từ Luật Sư Điều Hành – Managing Partner của công ty Baker & McKenzie, một công ty luật quốc tế lớn của Mỹ tại Việt Nam, ông cũng từng học ở một trường Ivy danh giá là Columbia University. Bức thư thứ ba đến từ một luật sư đồng nghiệp tại Công ty. Nghe thì có vẻ thừa nhưng lý do tôi sử dụng thêm bức thư này do chị là người Mỹ và là cựu sinh (alumna) của chính UMICH.Nếu ai hỏi làm thế nào để có thể có được LOR từ những nhân vật ‘chất’ như vậy, thì tôi chỉ có thể trả lời là do ‘ăn ở’. Phong cách chia sẻ của tôi rất thẳng thật, vì những thứ cứng nhắc ‘Làm thế nào viết LOR cho hay’ các bạn có thể tìm được khá nhiều trên mạng. Tôi chỉ muốn nói rằng các bạn trẻ làm gì cũng nên suy nghĩ cho tương lai. Đi học thì phải biết kính thầy, và phải hiểu tương lai chúng ta còn cần nhờ thầy cô của mình nhiều lắm, đừng suy nghĩ đơn giản học trên trường xong là xong.Đi làm cũng vậy, dù xác định sẽ không làm ở công ty về sau hay chuyển việc, hãy luôn giữ mối quan hệ tốt với cấp trên, với đồng nghiệp. Kính trên nhường dưới. Tôi không ngại ngần khi nói rằng tôi luôn sống ‘biết trước biết sau’ khi đi học cũng như đi làm, chính vì vậy tôi thường nhận được sự ưu ái của thầy cô, của cấp trên và những cơ hội mà người khác không dễ có được.

  1. Publication bằng tiếng Anh

Trong kỳ 2 tôi có đề cập đến một yếu tố quan trọng trong bộ hồ sơ xin học bổng thạc sỹ cho các ngành khoa học xã hội đó là publication (tạm dịch là ‘ấn phẩm’), tức các bài nghiên cứu trên tạp chí nghiên cứu khoa học chuyên ngành được đăng tải chính thức. Ở thời điểm tốt nghiệp, tôi đã có 2 bài đăng trên tạp chí chuyên ngành bằng tiếng Việt. Sau đó tôi tiếp tục có thêm một bài tiếng Việt nữa khi đi làm. Tuy nhiên, một cuộc trò chuyện với anh bạn người Mỹ gốc Việt ở công ty đã thay đổi hoàn toàn hướng đi của tôi trong việc nghiên cứu.Tôi hỏi anh bạn liệu những bài báo bằng tiếng Việt của tôi có ý nghĩa trong việc apply không, vì những bài báo này đều được đăng trên các tạp chí chuyên ngành nổi tiếng ở Việt Nam. Anh bạn tôi lắc đầu chia sẻ rằng đó là trong suy nghĩ của chúng mày thôi, đây là các trường ở Mỹ, nếu mày không gửi cho họ những bài báo bằng tiếng Anh thì sao họ đánh giá được khả năng và thực sự biết mày đã viết gì. Tôi hiểu ra vấn đề ngay lập tức, không nói nhiều và từ đó chuyển hướng sang đầu tư hoàn toàn vào phát triển các bài báo bằng tiếng Anh. Finally, tôi kịp có hai bài publication bằng tiếng Anh để bộ hồ sơ của mình trở nên mạnh hơn.

  1. Hoạt động (Activities)

Nếu các em cấp ba apply cho cấp độ cử nhân cần các hoạt động ngoại khóa, thì ở cấp độ thạc sỹ, các trường sẽ quan tâm đến những hoạt động mang tính chất chuyên môn (professional activities), tức các hoạt động liên quan đến nghề nghiệp của các bạn. Tôi làm Luật sư làm việc trong công ty Luật nên sẽ thể hiện thông qua các hoạt động như tư vấn free cho cộng đồng hoặc tư vấn lập pháp. Do làm việc trong một công ty quốc tế lớn nên tôi có cơ hội làm việc trong các dự án lập pháp lớn cho chính phủ.Vấn đề là nghe thì oách vậy, nhưng thực tế đa số mọi người trong công ty sẽ tránh làm những việc free, trong tiếng Anh gọi là pro-bono work. Lý do vì những dự án này thường mất thời gian và không có tiền, được tính là non-billable work (những công việc không được tính phí) nên xu hướng là mọi người sẽ ‘tránh’ hoặc đùn đẩy nhau. Những anh chị lớn đã làm nhiều nên né, còn hệ junior như tôi thì vẫn prefer những công việc có thể tính phí (billable hour) để nhanh được tăng lương.Với cá nhân tôi thì lại khác, tôi rất thích những công việc ‘oách’ như thế này. Phần vì tính tôi thích ra ngoài giao lưu gặp gỡ doanh nghiệp, quan chức thay vì ngồi chết dí ở văn phòng, phần vì tôi có ‘motive’ của riêng mình. Tôi hoàn toàn nhận thức được việc cần những dự án này điền vào CV và có thêm activities để ‘trình bày’ trong bài essay của mình. Chính vì vậy tôi luôn vui vẻ và lăn lộn với những dự án pro-bono work kiểu này, và có thêm vũ khí rất mạnh cho bộ hồ sơ.

  1. Essay – mảnh ghép cuối cùng kết nối mọi yếu tố trong bộ hồ sơ

Chắc chắn để giành được học bổng, mọi hồ sơ đều cần một bài essay thực sự mạnh. Mỗi cá nhân sẽ có chiến lược khác nhau để có một bài essay thành công, nhưng dù cách thức tiếp cận của các bạn có như thế nào, điều quan trọng nhất để có một bài essay thuyết phục đó chính là sự thống nhất và liên kết với những yếu tố khác trong bộ hồ sơ.Làm sao để hội đồng tin vào những thứ bạn thể hiện trong bộ hồ sơ: những hoạt động ngoại khóa/chuyên môn bạn đã tham gia, những publication do chính tay bạn viết, những phẩm chất được đề cập trong thư tiến cử của thầy/sếp của bạn. Essay chính là cơ hội để các bạn thuật lại quá trình mình tích lũy những thành tích đã nêu ra hồ sơ và minh họa nó bằng những trải nghiệm của mình. Những gì bạn kể trong essay sẽ giúp hội đồng trường đánh giá những thành tích của các bạn là ‘fake’ hay ‘real’. Đôi khi những gì bạn làm được là thật và tốt, nhưng nếu không có khả năng thể hiện nó, đề cập đến nó trong bài essay thì bộ hồ sơ sẽ thiếu tính thuyết phục, những yếu tố trong hồ sơ đơn thuần là những mảnh ghép rời rạc, không hệ thống.Tôi chưa chắc là người có phong cách hành văn thú vị và gây chú ý nhất, nhưng bài essay của tôi lại mang tới cho người đọc một cảm giác rất ‘thật’, nó không đơn thuần là nơi chúng ta ‘khoe’ mà phải là nơi chúng ta kết nối những yếu tố khác trong hồ sơ thành một thể thống nhất và có logic.----------------------------Những yếu tố tôi liệt kê trong ba bài viết vừa qua có thể nói là tiêu chuẩn cho những bộ hồ sơ apply ở cấp độ Thạc sỹ (các ngành khoa học xã hội, business …) khi bạn target vào một trường top ở Mỹ. Một bộ hồ sơ đầy đủ cần bao gồm thành tích học tập ở đại học, các giải thưởng nếu có, thư tiến cử (từ trường và nơi làm việc), các bài nghiên cứu khoa học (publication), điểm tiếng Anh, hoạt động (activities) và cuối cùng (cũng là quan trọng nhất) đó là bài essay.Qua các bài viết, tôi đều cố gắng truyền tải cho các bạn một thông điệp đằng sau mỗi câu chuyện của mình. Ở bài đầu tiên, đó là sự năng động và luôn biết chắt chiu các cơ hội; ở kỳ 2 đó là sự cố gắng, quyết tâm theo đuổi điều mình cần đến cùng. Và ở kỳ này đó là cách sống, duy trì các mối quan hệ ở trường đại học và ở nơi làm việc. Các bạn có thể nhận ra, ở mọi khâu, đặc biệt các khâu quan trọng nhất tôi đều nhận được sự giúp đỡ, định hướng của thầy cô, cấp trên và đồng nghiệp.Chính đồng nghiệp (người nước ngoài) của tôi đã giúp tôi review các văn bản bằng tiếng Anh như bài essay, LOR, publication. Nhưng vì sao người ta lại nhiệt tình giúp tôi như vậy?

Vẫn chỉ một nguyên lý duy nhất thôi các em: ‘do ăn ở’ 😉 Be nice, be kind, be generous.

Nguồn : https://www.facebook.com/victor.tran.3591267/